Ngày 06/11/2025, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Quyết định số 702/QĐ-SHTT cấp Giấy chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý số 6.00149 cho sản phẩm chè xanh Shan tuyết và chè Phổ nhĩ sống Shan tuyết "Tủa Chùa".
Tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý là Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên. Việc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý góp phần bảo vệ danh tiếng, nâng cao giá trị thương hiệu và tạo động lực phát triển bền vững cho vùng chè Shan tuyết đặc sản của Điện Biên.
Tủa Chùa từ lâu nổi tiếng với những quần thể chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Đối với đồng bào Mông, cây chè Shan tuyết được gọi là "cây bất tử" bởi không ai xác định được chính xác tuổi đời của những cây chè cổ. Năm 2022, quần thể 100 cây chè Shan tuyết cổ thụ tại Sín Chải và Hấu Chua đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Bên cạnh diện tích chè cổ thụ, từ năm 1990 đến năm 2015 người dân địa phương đã phát triển thêm hơn 300 ha chè Shan tuyết, tạo nên vùng nguyên liệu đặc sản nổi tiếng của huyện Tủa Chùa.
Tính chất, chất lượng đặc thù của sản phẩm
Chỉ dẫn địa lý "Tủa Chùa" được bảo hộ cho hai sản phẩm gồm chè xanh Shan tuyết và chè Phổ nhĩ sống Shan tuyết, đều được chế biến từ nguyên liệu búp chè một tôm hai đến ba lá non của giống chè Shan tuyết.
Chè xanh Shan tuyết Tủa Chùa có cánh chè xoăn chặt, chắc, nước pha trong màu xanh vàng, sánh, hương thơm nhẹ tự nhiên, vị chát dịu, dễ chịu và hậu vị mạnh. Hàm lượng tanin dao động từ 36,75% đến 41,94%, trong khi hàm lượng chất hòa tan đạt từ 45,68% đến 56,34%, tạo nên hương vị đậm đà và giá trị chất lượng cao.
Đối với chè Phổ nhĩ sống Shan tuyết, nước trà có màu nâu đậm, sánh, hương thơm nhẹ kết hợp mùi lá xanh tươi, thoảng hương vỏ quả tắc và mùi gỗ mục đặc trưng. Sản phẩm có hàm lượng tanin từ 29,55% đến 36,75% và hàm lượng chất hòa tan từ 45,33% đến 51,94%, tạo nên hương vị riêng biệt của dòng trà Phổ nhĩ vùng núi cao.
Đặc điểm địa lý
Chất lượng đặc trưng của chè Shan tuyết Tủa Chùa được hình thành từ điều kiện tự nhiên đặc biệt của vùng núi cao Điện Biên. Khu vực sản xuất nằm ở độ cao trên 800 mét so với mực nước biển, địa hình đồi núi cao, sườn núi thoải dần về phía Nam và các cây chè sinh trưởng xen kẽ với rừng tự nhiên. Điều kiện này giúp đất có hàm lượng chất hữu cơ cao, giữ ẩm tốt và tạo môi trường thuận lợi để bộ rễ phát triển sâu, hấp thu dinh dưỡng hiệu quả.
Ngoài yếu tố địa hình và khí hậu, đất trồng chè còn chứa hàm lượng các nguyên tố trung và vi lượng như magie, kẽm và đồng ở mức phù hợp, hỗ trợ quá trình quang hợp và tổng hợp polyphenol trong búp chè. Đây là yếu tố quan trọng tạo nên hương thơm tự nhiên, vị chát dịu và hậu ngọt đặc trưng của chè Shan tuyết Tủa Chùa.
Quy trình kỹ thuật sản xuất
Người dân Tủa Chùa duy trì phương thức canh tác truyền thống kết hợp với các yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng nguyên liệu. Trong quá trình chăm sóc, người trồng chủ yếu sử dụng phân bón hữu cơ, không sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, góp phần tạo ra những búp chè sạch, an toàn và giữ được đặc tính tự nhiên của giống chè Shan tuyết.
Việc thu hái được thực hiện hoàn toàn thủ công, chỉ lựa chọn búp một tôm và hai đến ba lá non để chế biến. Trong các công đoạn sao, vò, tạo hình và sấy khô, người làm chè đặc biệt chú trọng kiểm soát nhiệt độ và thời gian nhằm giữ nguyên hương thơm, màu nước và chất lượng của trà. Sau chế biến, sản phẩm được đóng gói ngay trong khu vực địa lý để bảo đảm chất lượng, duy trì tính đặc thù và phục vụ truy xuất nguồn gốc.
Phạm vi địa lý
Khu vực địa lý: Xã Sính Phình, xã Tả Sìn Thàng, xã Tả Phìn và xã Sín Chải thuộc huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên (tương ứng là xã Sính Phình, xã Sín Chải thuộc tỉnh Điện Biên kể từ ngày 01/7/2025) thể hiện cụ thể tại bản đồ khu vực địa lý đã được Uỷ ban nhân dân tỉnh Điện Biên phê duyệt.
Truyền thông nói về sản phẩm chè xanh Shan tuyết và chè Phổ nhĩ sống Shan tuyết Tủa Chùa
Bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tủa Chùa” cho sản phẩm chè xanh Shan tuyết và chè phổ nhĩ sống Shan tuyết: https://mst.gov.vn/bao-ho-chi-dan-dia-ly-tua-chua-cho-san-pham-che-xanh-shan-tuyet-va-che-pho-nhi-song-shan-tuyet-197251210194728905.htm
Chè Shan tuyết Tủa Chùa được định danh và bảo hộ chỉ dẫn địa lý: https://kinhtedouong.vn/che-shan-tuyet-tua-chua-duoc-dinh-danh-va-bao-ho-chi-dan-dia-ly-129680.html
Chè Tủa Chùa khẳng định vị thế, mở hướng xuất khẩu cho nông sản Điện Biên: https://www.vietnamplus.vn/che-tua-chua-khang-dinh-vi-the-mo-huong-xuat-khau-cho-nong-san-dien-bien-post1120455.vnp
