Ngày 15/5/2026, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Quyết định cấp Giấy chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý số 00154 cho sản phẩm gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung. Tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý là Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ. Việc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý không chỉ khẳng định danh tiếng của một giống nếp đặc sản lâu đời mà còn góp phần bảo tồn nguồn gen quý, nâng cao giá trị thương mại và tạo động lực phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững tại địa phương.
Gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung là đặc sản nổi tiếng của vùng đất Mỹ Lung, huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ. Giống nếp này đã được người dân địa phương gieo trồng từ nhiều thế hệ và gắn liền với đời sống văn hóa của đồng bào Mường. Tên gọi "Gà gáy" bắt nguồn từ tập quán canh tác truyền thống, khi người dân thường bắt đầu ra đồng gieo cấy từ lúc tiếng gà gáy sáng. Trải qua nhiều năm phát triển, sản phẩm đã trở thành một trong những loại nếp ngon nổi tiếng của vùng trung du Bắc Bộ, được người tiêu dùng đánh giá cao nhờ hương thơm đặc trưng và chất lượng vượt trội.
Tính chất, chất lượng đặc thù của sản phẩm
Gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung có hạt to, đều, màu trắng đục tự nhiên, bề mặt bóng và tỷ lệ hạt nguyên cao. Khi nấu chín, hạt xôi dẻo mềm, căng bóng, có độ kết dính tốt nhưng không nát, giữ được độ dẻo trong thời gian dài và tỏa hương thơm tự nhiên đặc trưng. Xôi có vị ngọt thanh, béo nhẹ và càng nhai càng cảm nhận rõ vị đậm đà của hạt nếp.
Theo hồ sơ chỉ dẫn địa lý, sản phẩm có hàm lượng amylose thấp, giúp tạo độ dẻo đặc trưng, cùng với hàm lượng protein và các thành phần dinh dưỡng phù hợp, tạo nên giá trị cảm quan nổi bật. Đây là những yếu tố góp phần xây dựng danh tiếng của gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung và tạo sự khác biệt so với nhiều giống nếp khác trên thị trường.
Đặc điểm địa lý
Chất lượng đặc thù của gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung được hình thành từ điều kiện tự nhiên đặc trưng của vùng trung du Phú Thọ. Khu vực sản xuất có địa hình bán sơn địa, được bao bọc bởi các dãy đồi thấp, nguồn nước tưới dồi dào từ các khe suối và hồ chứa tự nhiên. Đất canh tác chủ yếu là đất phù sa cổ và đất feralit có tầng canh tác dày, giàu khoáng chất, phù hợp với sự sinh trưởng và phát triển của giống nếp địa phương.
Khí hậu khu vực có sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm, lượng mưa phân bố hợp lý cùng số giờ nắng thích hợp trong giai đoạn hình thành và tích lũy tinh bột của hạt lúa. Những yếu tố tự nhiên này giúp hạt gạo tích lũy hàm lượng tinh bột cao, tạo nên độ dẻo, hương thơm và chất lượng đặc trưng chỉ có ở vùng Mỹ Lung.
Quy trình kỹ thuật sản xuất
Người dân Mỹ Lung vẫn duy trì phương thức canh tác truyền thống kết hợp với tiến bộ kỹ thuật trong quá trình sản xuất. Giống lúa được tuyển chọn kỹ từ những ruộng có chất lượng tốt nhằm bảo đảm độ thuần của giống. Việc gieo cấy được thực hiện đúng khung thời vụ để cây lúa sinh trưởng trong điều kiện khí hậu thuận lợi nhất.
Trong quá trình chăm sóc, người sản xuất ưu tiên sử dụng phân hữu cơ kết hợp phân khoáng với liều lượng hợp lý, đồng thời áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại theo hướng an toàn và bền vững. Lúa được thu hoạch khi đạt độ chín thích hợp, sau đó phơi, sấy và xay xát theo quy trình kiểm soát chất lượng nhằm giữ nguyên hương thơm, độ dẻo và giá trị dinh dưỡng của hạt gạo. Việc quản lý vùng trồng và truy xuất nguồn gốc cũng được chú trọng để bảo đảm uy tín của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý.
Phạm vi địa lý
Khu vực địa lý bao gồm: xã Mỹ Lung, Mỹ Lương, Lương Sơn, Xuân An, Xuân Viên, Nga Hoàng và Thượng Long của huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ, kể từ ngày 01/7/2025 là các xã Sơn Lương, Xuân Viên, Thượng Long thuộc tỉnh Phú Thọ (theo bản đồ khu vực địa lý đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ phê duyệt).
Truyền thông nói về sản phẩm gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung
Xây dựng thương hiệu nếp Gà gáy Mỹ Lung: https://baophutho.vn/xay-dung-thuong-hieu-nep-ga-gay-my-lung-235771.htm
Gạo nếp gà gáy Mỹ Lung: Từ ruộng đồng Sơn Lương ra thị trường: https://nongsanviet.nongnghiepmoitruong.vn/gao-nep-ga-gay-my-lung-tu-ruong-dong-son-luong-ra-thi-truong-d792184.html
Giữ gìn thương hiệu gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung: https://sonnmt.phutho.gov.vn/vi/nong-san/giu-gin-thuong-hieu-gao-nep-ga-gay-my-lung?language_content_entity=vi
