Ngày 25/4/2025, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Quyết định cấp Giấy chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý số 6-00146 cho sản phẩm chè Lai Châu. Tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý là Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu.
Việc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý là dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu chè của địa phương, góp phần khẳng định danh tiếng, nâng cao giá trị kinh tế và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm chè Lai Châu.
Lai Châu là một trong những vùng chè nổi tiếng của khu vực Tây Bắc, nơi có điều kiện tự nhiên đặc biệt phù hợp cho cây chè sinh trưởng và phát triển. Nhiều vùng chè của tỉnh nằm ở độ cao từ 800 m đến trên 1.500 m so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ quanh năm, sương mù nhiều và biên độ nhiệt ngày đêm lớn. Những điều kiện này đã tạo nên các sản phẩm chè có hương thơm tự nhiên, vị đậm, hậu ngọt sâu và chất lượng đặc trưng được người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế đánh giá cao.
Tính chất, chất lượng đặc thù của sản phẩm
Chè Lai Châu nổi bật với màu nước vàng xanh sáng, hương thơm tự nhiên đặc trưng của chè vùng núi cao và vị chát dịu hài hòa với hậu ngọt kéo dài. Búp chè sau chế biến có hình thức đẹp, cánh chè săn chắc, đồng đều và giữ được hương vị ổn định trong quá trình bảo quản.
Nhờ được trồng ở độ cao lớn với điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, cây chè sinh trưởng chậm hơn so với nhiều vùng chè khác, giúp tích lũy hàm lượng chất hòa tan, polyphenol và các hợp chất tạo hương ở mức cao. Chính điều này tạo nên vị đậm đà, hậu ngọt sâu và cảm giác thanh khiết đặc trưng của chè Lai Châu. Các sản phẩm chè xanh, chè ô long và chè đặc sản từ vùng nguyên liệu Lai Châu hiện đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố trong nước và từng bước tham gia vào thị trường xuất khẩu.
Đặc điểm địa lý
Chất lượng đặc thù của chè Lai Châu được hình thành từ điều kiện tự nhiên đặc biệt của vùng núi cao Tây Bắc. Địa hình chủ yếu là đồi núi cao, độ dốc lớn, đất feralit phát triển trên đá mẹ có tầng canh tác khá dày, giàu mùn và khoáng chất, rất phù hợp cho cây chè phát triển bền vững.
Khí hậu Lai Châu có nhiệt độ trung bình năm thấp hơn nhiều vùng trung du và đồng bằng, lượng mưa dồi dào, độ ẩm không khí cao và thường xuyên có sương mù bao phủ vào sáng sớm. Sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm giúp búp chè tích lũy tốt các hợp chất tạo hương và vị, tạo nên hương thơm thanh khiết cùng hậu vị ngọt đặc trưng mà khó có vùng chè nào khác có được.
Quy trình kỹ thuật sản xuất
Người trồng chè Lai Châu áp dụng quy trình sản xuất phù hợp với điều kiện sinh thái vùng núi cao nhằm bảo đảm chất lượng nguyên liệu ổn định. Từ khâu chọn giống, chăm sóc, thu hái đến chế biến đều được thực hiện theo các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt.
Búp chè được thu hái đúng tiêu chuẩn, chủ yếu theo nguyên tắc một tôm hai lá hoặc một tôm một lá non đối với các dòng chè chất lượng cao. Sau thu hái, nguyên liệu được đưa vào chế biến trong thời gian ngắn để giữ được độ tươi và hương thơm tự nhiên. Các công đoạn làm héo, diệt men, vò, tạo hình và sấy khô được kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ và thời gian nhằm tạo ra sản phẩm có màu sắc, hương vị và chất lượng đặc trưng của chè Lai Châu.
Nhiều vùng chè của tỉnh hiện đang phát triển theo hướng sản xuất an toàn, VietGAP, hữu cơ và gắn với truy xuất nguồn gốc, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Phạm vi địa lý
Chỉ dẫn địa lý "Lai Châu" được bảo hộ cho sản phẩm chè được trồng và chế biến tại các khu vực thuộc tỉnh Lai Châu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về tự nhiên, giống chè và quy trình sản xuất theo hồ sơ đăng ký chỉ dẫn địa lý.
Các vùng sản xuất chè tập trung của tỉnh bao gồm nhiều khu vực có truyền thống trồng chè lâu đời như Tam Đường, Tân Uyên, Than Uyên, Sìn Hồ và một số địa phương khác có điều kiện sinh thái phù hợp cho cây chè chất lượng cao. Đây là những khu vực góp phần hình thành danh tiếng và chất lượng đặc thù của sản phẩm chè Lai Châu trên thị trường.
Việc xác lập phạm vi địa lý giúp bảo vệ nguồn gốc xuất xứ, kiểm soát chất lượng sản phẩm và tạo cơ sở pháp lý để phát triển thương hiệu chè Lai Châu theo hướng bền vững và chuyên nghiệp.
Truyền thông nói về sản phẩm chè Lai Châu
Lai Châu: Phát triển cây chè gắn với chuỗi liên kết và tiêu thụ sản phẩm, tạo sinh kế bền vững cho bà con nông dân: https://sonnmt.laichau.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/tin-tuc-chung/lai-chau-phat-trien-cay-che-gan-voi-chuoi-lien-ket-va-tieu-thu-san-pham-tao-sinh-ke-ben-vung-cho-ba-con-nong-dan.html
Chè Lai Châu nâng giá trị thương hiệu: http://www.hoinongdan.org.vn/nha-nong-can-biet/che-lai-chau-nang-gia-tri-thuong-hieu-380816
Lai Châu: Đưa cây chè thành nông sản chủ lực, gắn với phát triển du lịch https://vietnamnet.vn/lai-chau-dua-cay-che-thanh-nong-san-chu-luc-gan-voi-phat-trien-du-lich-2029687.html
